Từ giống lúa thơm Khao Dawk Mali 105 ma quái của Thái lan đến giống lúa Jazzmen của Mỹ và ST24 của Việt nam.

Châu Trần 11/11/2017
MKR- Trên thị trường, gạo lúa thơm luôn có giá bán cao hơn gạo thường rất nhiều, vì vậy các nước luôn cố gắng phát triển loại gạo thơm của mình, đồng thời cũng giúp nâng cao thu nhập cho nông dân.

p13

+ Gạo thơm Thái lan:

Tại Thái lan, diện tích trồng lúa thơm vào khoảng 12,3 triệu ha, trong đó diện tích lúa thơm trồng 2 vụ/ năm khoảng 2 triệu ha, còn lại diện tích lúa thơm dựa vào nước trời, trồng giống địa phương, một vụ lúa/năm, vào khoảng trên 10 triệu ha. Năng suất lúa bình quân chỉ đạt 3 tấn/ha và hầu như không tăng qua các năm.

Năm 2003, Thái Lan đã ban hành tiêu chuẩn quốc gia TAS 4000 về gạo thơm: qui định gạo thơm đặc sản Hom Mali gồm có hai giống lúa là Khao Dawk Mali 105 và RD 15 (giống đột biến vật lý từ Khao Dawk Mali 105) . Đến năm 2008 Thái lan tiếp tục ban hành Tiêu chuẩn TAS 4001 qui định thêm loại gạo thơm Pathumthani (gạo thơm thường) gồm 9 giống lúa tẻ và 4 giống lúa nếp.

Nhóm lúa thơm đặc sản Hom Mali được trồng một vụ/năm với diện tích 3,2 triệu ha (25% tổng diện tích lúa) trong đó giống lúa Khao Dawk Mali 105 là giống chủ lực chiếm 3 triệu ha.

Giống lúa Khao Dawk Mali 105 là dòng lúa địa phương được Trung tâm thực nghiệm lúa Kok Samrong ở tỉnh Lopburi thực hiện năm 1955, đến năm 1959 được đưa vào sản xuất. Đến nay giống lúa này đã tồn tại trên 50 năm.

Giống lúa Khao Dawk Mali 105 này là một giống lúa ma quái, có chất lượng gạo thơm ngon “trời phú” dù năng suất bình quân chỉ đạt 2,2 tấn/ha, nhưng đặc biệt chỉ cho gạo có chất lượng ngon nhất, thơm nhất khi được trồng giới hạn chỉ tại một số tỉnh ở phía Bắc Thái lan, có đặc điểm sinh thái đặc thù của vùng là đất hơi mặn và khí hậu khô ráo. (*)

Gạo thơm Thái lan từ giống lúa này rất được ưu chuộng và bán với giá cao tại tất cả các thị trường quốc tế trong đó có nước Mỹ.

+ Gạo thơm Mỹ :

Với thói quen ăn uống, người dân Mỹ và các sắc dân Á châu tại Hoa Kỳ hằng năm tiêu thụ rất nhiều gạo, phần lớn là các loại gạo thơm nhập khẩu từ Thái Lan.

Mỹ đã cố gắng trồng lúa Khao Dawk Mali 105 của Thái lan trên đất Mỹ, nhưng chất lượng không thơm và không ngon bằng gạo Khao Dawk Mali 105 nhập khẩu chính thức từ Thái lan.

Sau nhiều thập niên cố gắng , Giáo sư Xueyan Sha, một tiến sỹ nông học, đã nghiên cứu và phát triển thành công giống lúa Jazzman. Giống lúa Jazzman của Mỹ được lai tạo từ các giống nội địa của Mỹ với giống Jasmine 85 (1989) nhập từ Viện Lúa IRRI. Giống này có gia phả liên quan từ giống lúa thơm ma quái Khao Dawk Mali 105 của Thái lan.

Giống Jazzman-2 được cho là có chất lượng gạo gần Hom Mali của Thái Lan và có năng suất cao đạt 7 tấn/ha. Diện tích trồng giống lúa Jazzman-2 ngày càng tăng, đồng thời gạo đã được đi vào siêu thị. Thái Lan đã chính thức bày tỏ quan ngại khi Mỹ lai tạo thành công giống lúa thơm Jazzman.

Giao sư Xueyan Sha cho ý kiến: “Gạo Jazzman ngon gần như loại gạo thơm thượng hảo hạng của Thái Lan, nhưng gạo thơm của Thái bán trên thị trường đã bị pha trộn rồi, nhà buôn trộn gạo ngon với gạo dở, gạo thơm với gạo không thơm, để kiếm lợi, nên gạo Thái bán trên thị trường, tại các siêu thị và các tiệm thực phẩm không phải là loại gạo thượng hảo hạng của Thái, vì thế gạo Jazzman đủ sức cạnh tranh với gạo Thái.” (**)

+ Gạo thơm Việt nam:

Năm 1978, có một kỷ sư trẻ tốt nghiệp Đại học Cần thơ, về làm việc tại Phòng Nông nghiệp huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng). Anh tên là Hồ Quang Cua. Vùng đất Sóc trăng lúc đó là các làng quê xơ xác, không là vùng nước ngọt thích hợp cho trồng lúa, một vùng đất nhiễm mặn hoang hóa.

Năm 1991, phòng nông nghiệp tiếp nhận một số giống lúa Khao Dawk Mali từ GS.TS Võ Tòng Xuân (ĐH Cần Thơ) và GS.TS Nguyễn Văn Luật (Viện Lúa ĐBSCL). Lãnh đạo phòng giao kỹ sư Cua và các đồng sự có nhiệm vụ tuyển chọn và lai tạo, đưa xuống nông dân.

Năm 1994, ông Cua cho ra đời những giống lúa Sóc Trăng đầu tiên mang ký hiệu ST1, ST2, ST3 cho tới ST5, ST6, ST10… Sau đó, ông cùng các cán bộ khuyến nông xuống tận ruộng hợp tác với nông dân nhân nhanh giống lúa thơm này.

Từ 34kg giống ban đầu, ba năm sau lúa thơm ST đã có mặt trên 5.000ha đồng ruộng ven biển Vĩnh Châu, Trần Đề, Mỹ Xuyên…

Lão nông Trần Văn Chính ở ấp Hòa Đê, xã Hòa Tú 1 (huyện Mỹ Xuyên) nhớ lại: “Từ vùng đất hoang hóa, cây lúa của ông Cua đã làm đời sống tụi tui khá hơn, hổng lo thiếu đói như trước nữa. Có lúa trên đồng, ghe xuồng dưới sông cũng tấp nập đông vui tới lui mua bán. Làng quê xơ xác ngày xưa giờ no ấm lành lặn hơn nhiều”.

Tới năm 2009, lúa thơm ST đã được nhân ra trên diện tích gần 25.000ha ở toàn tỉnh Sóc Trăng. Cùng với nông dân, ông Cua còn đưa lúa thơm ST xen vô giữa vụ trồng hành tím, nuôi tôm, hình thành các mô hình xen canh như hành tím – lúa, tôm – lúa góp phần tăng năng suất vật nuôi, cây trồng. (***)

Riêng mô hình tôm – lúa ở vùng sáu xã huyện Mỹ Xuyên để lại nhiều dấu ấn trong cuộc đời kỹ sư Hồ Quang Cua, khi đã đổi đời, làm giàu có nhiều gia đình nông dân ở nơi đây.

Ngày 08/11/2017, gạo ST24 của ông Hồ Quang Cua, đã được vinh danh cùng với gạo Thái Lan và gạo Campuchia trong “Top 3 Gạo ngon nhất thế giới” tại Hội nghị quốc tế lần 9 về Thương mại Gạo tổ chức tại Ma Cao – Trung Quốc (*v).

+ Kết luận:

Từ giống lúa thơm Thái lan Khao Dawk Mali 105 ma quái, chỉ có thể cho gạo thơm, gạo chất lượng ngon trên vùng đất núi rừng phía Bắc nước Thái lan, không thể trồng ở đâu cho được loại gạo thơm ngon hơn.

Các nỗ lực nghiên cứu lâu dài cũng đã trả về các kết quả, dù gạo không ngon và thơm bằng loại gạo ma quái tổ tiên, nhưng cũng góp phần rất nhiều cải thiện cho người dân ở những vùng đất mới.

Các thành công ở các nơi khác, người dân các nơi đó hưởng. Ta trân quý những thành công lớn ở quê nhà. Cám ơn Kỹ sư Cua./.

Ảnh: Kỹ sư Hồ Quang Cua
Châu Trần

Tham khảo:
(*): Câu chuyện lúa thơm- Bùi Bá Bổng

http://www.vaas.org.vn/cau-chuyen-lua-thom-a13710.html

(**): Gạo thơm Thái, gạo thơm Mỹ, gạo nào hơn?

https://www.voatiengviet.com/a/jazzman-rice-07-13-10-98321409/873257.html
(***): Ông Cua làm lúa thơm

https://tuoitre.vn/ong-cua-lam-lua-thom-507446.htm
(*v): ST24 đạt Top 3 ‘Gạo ngon nhất thế giới năm 2017’

http://m.nongnghiep.vn/st24-dat-top-3-gao-ngon-nhat-the-gioi-nam-2017-post206462.html

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s