Tiến sỹ người Úc đã giúp Campuchia làm thành công cuộc cách mạng lúa gạo và tạo ra giống lúa ngon nhất thế giới

Châu Trần 10/10/2017(31/01/2018)
MKR- (phnompenhpost – 10/09/2004) Tiến sĩ Harry Nesbitt là một nhà khoa học nông nghiệp người Úc, mà dự án lúa gạo Campuchia do ông lãnh đạo đã là chủ đề của một cuốn sách mới có tên “Lúa gạo cháy bỏng” (The Burning of the Rice) của tác giả nhà báo Don Puckridge, sẽ được công bố trong tháng này.

aussie

Ảnh: TS. Harry Nesbitt ở bên ngoài Viện Nghiên cứu Phát triển Nông nghiệp Campuchia (CARDI), nơi mà vào năm 1993 những người chủ đất bất bình đã treo một khoản tiền thưởng lên đến 1.500 USD cho cái đầu của ông.

Vào cuối năm 1988, một nhà nông học người miền tây Nước Úc đã đến Phnom Penh, Campuchia với vai trò là một phần trong các nỗ lực quốc tế nhằm thúc đẩy sản xuất lúa gạo của Campuchia. Tiến sĩ Harry Nesbitt được giao nhiệm vụ lãnh đạo một dự án do Viện nghiên cứu lúa gạo quốc tế (IRRI) đưa ra và được chính phủ Úc tài trợ.

Viện nghiên cứu lúa gạo quốc tế IRRI và những người đứng đầu Bộ Nông nghiệp Campuchia lo ngại về tình trạng nông nghiệp nghèo nàn và các tàn phá đã được gây ra trong thời kỳ Khmer Đỏ.

Sản lượng lúa gạo bình quân lúc này khoảng 1,1 tấn/ ha, “không khác bao nhiêu so với sản lượng lúa gạo trong thời kỳ đỉnh cao của nền văn minh Khmer 1000 năm trước”, nhà khoa học nông nghiệp Úc Don Puckridge đã viết trong cuốn “ Lúa gạo cháy bỏng”.

Ông viết: “Hơn 90% sản lượng vụ mùa chỉ phụ thuộc vào các biến đổi của các cơn mưa gió mùa làm ảnh hưởng đến tăng trưởng của chúng. “Dân chúng vẫn còn ở trong tình trạng đói kém và các công cụ hỗ trợ phục hồi sản lượng lúa như trạm thí nghiệm, thiết bị, các báo cáo và nguồn thiết bị đều đã bị Khmer Đỏ phá hủy.”

+ Dự án CIAP – Cambodia-IRRI-Australia Project (1988-2001)
Dự án lúa gạo CIAP – Campuchia- Viện lúa quốc tế- Úc đã được thành lập để khôi phục hệ thống canh tác lúa gạo và “đảm bảo an ninh lương thực cho toàn Campuchia .

Nhà báo Puckridge đã làm việc trong ban lãnh đạo của dự án trong 14 năm, nơi ông kêu gọi sự giúp đỡ để đất nước Campuchia chuyển “từ nạn đói đến đủ ăn và sau đó là thặng dư trong sản xuất lúa gạo”.

Một trong những thành công lớn nhất của Dự án Lúa gạo CIAP và nhóm nghiên cứu của TS. Harry Nesbitt là việc đưa ra những giống lúa mới có năng suất cao, có ảnh hưởng lớn đến mức sống của nhiều nông dân nghèo.

Dự án có giá trị 20 triệu đô la Mỹ do chính phủ Úc tài trợ cũng đã giúp thành lập nên Viện nghiên cứu nông nghiệp Campuchia, còn gọi là Viện CARDI.

Cuốn sách có một phụ đề là “Một câu chuyện thành công ở Campụchia “, nhưng phụ đề này thể hiện một câu khẩu hiệu dài, và rắc rối. Nhà báo Puckridge cho biết, tôi đã phỏng vấn TS. Nesbitt, một người đàn ông nổi tiếng được biết đến với tên ở địa phương là Bác sỹ Lúa gạo (“Dr Rice”) , nhiều lần kể từ năm 1998 trước khi ông trở về miền tây nước Úc cách đây hai năm.

Vào giai đoạn đó, ông ấy đã phải miễn cưỡng đi dự một số phim thử nghiệm mà anh và vợ của anh, Betty đã thể hiện.

Nhưng khi gia đình TS. Nesbitt bây giờ đang trở lại Úc, Nhà báo Puckridge mới có thể tiết lộ mối quan tâm nghiêm trọng liên quan đến dự án, đặc biệt là mối đe dọa bị giết chết liên quan đến các tranh chấp về mức giá phải trả cho khu đất dành riêng cho Viện nghiên cứu nông nghiệp Campuchia (CARDI) khoảng 20 km về phía nam Phnom Penh, trên Đường số 3 .

Nesbitt đã đàm phán với người dân trong làng, nhưng đối với chính phủ gần như bị phá vỡ, điều này xảy ra nhiều năm trước khi các bộ trưởng đưa ra quyết định về đất đai. Sự xuất hiện của Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc vào năm 1992 đã gây ra giá đất tăng điên cuồng và gây nên các cuộc tranh cãi trong một thời gian ngắn.

Nhà báo Puckridge đã viết trong cuốn sách: “Một viên đạn đã được bắn xuyên qua cánh cửa ngôi nhà của Viện lúa IRRI vào ngày TS. Harry từ nước Úc trở về Viện lúa vào tháng 5/1993, điều này chứng tỏ một thái độ thậm chí hiếu chiến nhiều hơn bởi những chủ đất bất bình”.

“Cánh cổng nằm ngay phía dưới căn hộ của ông ấy và TS. Harry Nesbitt Harry đã coi viên đạn này như là một lời cảnh báo”. Có một gã đã đe dọa cắt gan của tôi và ăn nó trong khi tôi còn sống, và họ đã treo giải thưởng cho cái đầu của tôi, ” TS. Harry nói. “Nó chỉ có giá trị 1.500 đô la nhưng trong cộng đồng địa phương lúc đó 1.500 đô la là rất nhiều tiền”. ”

Ngay sau đó, một đám đông dân làng đã đốt cháy tòa nhà của Dự án CIAP được xây trong khu vực. Các động tác cố gắng trong việc mua đất, chưa được giải quyết cho đến năm 1999, đã được nhà báo Puckridge ghi lại đầy đủ.

Khi người dân địa phương đã được đền bù xứng đáng và Campuchia có một cơ sở nghiên cứu lúa gạo hàng đầu khi nó được thành lập vào tháng 11/2000, ông nói.

“Viện nghiên cứu lúa gạo CARDI bây giờ được coi như là một trung tâm nghiên cứu và phát triển tầm cỡ thế giới, được trang bị đầy đủ các thiết bị và trang thiết bị hiện đại. 14 năm trước hầu hết nhân viên lúc đó đã chưa bao giờ được nhìn thấy máy tính”.

Nhà báo Puckridge cho biết Dự án CIAP đã chi tiêu rất nhiều tiền, nhưng đã có những áp lực quốc tế đáng kể về viện trợ cho dự án này lúc mới bắt đầu. “Ngoại trưởng Úc nhớ lại rằng Ngoại trưởng Hoa Kỳ đặc biệt xung đột, Trung Quốc và một số nước khác không vui”, ông viết.

Đối với TS. Nesbitt, các khoản lợi nhuận đem về cho 1,5 triệu nông dân Campuchia đã làm cho những năm sống khó khăn và cuộc sống dân sự bất ổn cũng đáng giá trị.

Ông cho biết vào tháng 06/2001, nền kinh tế nhỏ bé của Campuchia đã nhận được khoản lợi tức gia tăng là 700 triệu đô la Mỹ – so với việc sản xuất gạo có trị giá chỉ hơn 70 triệu đô la một năm trong các thập kỷ trước.

Tuy nhiên, nhà báo Puckridge bảo thủ hơn, liên quan đến các lợi ích tài chính, ông tham khảo đánh giá của tổ chức AusAID và cho răng cần nêu đến khoản gia tăng thêm 40 triệu đô la một năm cho nền kinh tế Campuchia.

Nông dân trồng lúa Campuchia sống trong các hộ gia đình nhỏ phần lớn là lao động thủ công. Và nông nghiệp – chủ yếu là lúa gạo – vẫn chiếm gần một nửa tổng sản phẩm quốc nội.

Các giống lúa thu thập được ở Campuchia vào đầu những năm 1970 đã được giới thiệu và được đánh giá lại so với các giống được trồng trong thời kỳ Pol Pot. Sau những thử nghiệm, các giống lúa phù hợp nhất đối với các vùng đất thấp, đất cao, và đất ngập nước đã được đưa ra cho nông dân trồng.

Nesbitt nhớ lại: “Đó là một khoảng thời gian thú vị”, bởi vì chúng tôi biết rằng nếu chúng tôi có được tiến bộ, các giống lúa này sẽ rất quan trọng. Và tôi rất vui khi nói, Chúng tôi, Bộ Nông nghiệp Campuchia và Dự án Úc -IRRI đã làm tăng sản lượng và năng suất đáng kể cho hệ thống canh tác, và hơn nữa bây giờ Campuchia sẽ trở lại là nước xuất khẩu gạo”.

Các giống lúa mùa khô, trồng từ tháng 12 đến tháng 5 đã có các tác động ban đầu rất lớn, nâng cao năng suất đến nửa tấn / ha trong một số khu vực. Một giống lúa, gọi là giống lúa IR66, đã trở thành một giống lúa chính trong các vùng có nước tưới tiêu.

Tác giả cho biết, “Cuối cùng diện tích đất trồng lúa đã bao phủ khoảng 90% vụ mùa khô, mùa mưa sớm và ảnh hưởng lớn đến gia tăng sản lượng gạo và an ninh lương thực ở Campuchia.

Nhà báo Puckridge cũng ghi nhận các công việc được thực hiện để bảo vệ cây trồng chống lại các côn trùng ( không sử dụng các thuốc trừ sâu nguy hiểm), phân tích và làm giàu cho đất, những lợi ích đáng kể đạt được bằng cách san lấp mặt bằng để tạo đất trồng lúa cho nông dân ( điều này giúp kiểm soát nước tốt hơn và có thể làm giảm đáng kể khối lượng làm cỏ, là điều cần thiết phải làm).

Ở các nước phát triển, nông dân được phép truy cập các loại thông tin này thông qua nhiều nguồn như truyền hình, hoặc đối với ngày nay, qua mạng Internet. Nhưng để nhận được những kiến thức vô giá như vậy đối với nông dân Campuchia là một thách thức thực sự.

Nesbitt cho biết: “Những gì chúng tôi đã làm được là đưa các thử nghiệm vào các đồng ruộng, và mở rộng khắp các vùng trồng lúa tại Campuchia.

“Chúng tôi đã đưa ra khoảng 1.000 đến 1.200 cuộc thử nghiệm trong một năm và chúng tôi cố gắng yêu cầu nông dân áp dụng chúng ở gần các con đường hoặc bên cạnh các lối đi mà nhiều nông dân đi bộ hoặc đi du lịch với các chiếc xe đạp hoặc xe máy của họ có thể trông thấy. Và rồi nông dân sẽ có thể hiểu được công nghệ và áp dụng nó. ”

Dự án cũng đã làm việc chặt chẽ với các tổ chức phi chính phủ để truyền bá các thông tin này và gia tăng số người có thể hưởng lợi từ những công nghệ phát triển mới. Các sáng kiến và hỗ trợ đã được đúc kết, bởi vì nông dân đã bắt đầu quan tâm để cải thiện tình hình của họ.

Harry Nesbitt và vợ người Canada Betty là những người xa xứ thế hệ thứ ba phục vụ lâu nhất ở Phnom Penh trước khi họ trở về quê hương vào cuối năm 2001. Họ đã chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ ở Phnom Penh, một thành phố rất khác so với cuối năm 1988.

Những năm ấy, hầu như không có ô tô trên đường phố, không có siêu thị và rất ít người không là người nước ngoài có thể mua được một chiếc tủ lạnh. Bên cạnh các tranh chấp đất đai, một quả lựu đạn đã phát nổ phía trước văn phòng Dự án CIAP vào tháng 4/ 1989 trước khi Dự án được chuyển sang Bộ Nông nghiệp.

Nesbitt nhớ lại: “Phải mất một thời gian mới biết được điều gì đã xảy ra. “Họ nói đó là một hành động ngẫu nhiên và trong những ngày đó có rất nhiều hành động ngẫu nhiên – rất nhiều vụ nổ xảy ra trong thị trấn.”

Người nước ngoài phải được phép đi du lịch đến các tỉnh, và rất ít khách sạn cho phép ở lại và chắc chắn không có điện hoặc nước máy. Bất cứ nơi nào họ đến, đều có ai đó đang theo dõi và báo cáo lại cho Bộ Nội vụ.

Đã có những thay đổi đáng kể từ khi có xuất hiện của Lực lượng Gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc UNTAC, và nông nghiệp lan rộng với sự cải thiện về an ninh.

Đến năm 1995, Dự án lúa gạo Úc-IRRI (CIAP ) đã giúp Campuchia đạt được một cột mốc quan trọng – thặng dư gạo lần đầu tiên trong 25 năm. Harry Nesbitt đã được vinh danh bởi Thủ tướng Hun Sen và Chính phủ Úc vì sự lãnh đạo của ông trong Dự án về lúa gạo.

Nhưng cuốn sách của Puckridge còn kể câu chuyện về nhiều người khác đã tham gia dự án CIAP : Giám đốc CARDI, Men Sarom và phó giám đốc Chan Phaloeun, Bộ trưởng Chhea Song, cộng thêm các với sinh viên tốt nghiệp trong nước Mak Solieng, Miech Phalla; Nhà côn trùng học Hoa Kỳ Gary Jahn, chuyên gia về đất Peter White, chuyên gia Glenn Denning của IRRI (người cũng nhận huy chương vàng Sahavetrej vì dịch vụ xuất sắc từ Hun Sen), Ram Chaudhary và nhà tạo giống Edwin Javier, Peter Cox và kỹ sư nông nghiệp Joe Rickman.

Việc đào tạo các chuyên gia người Campuchia thông qua dự án CIAP này là rất quan trọng, Puckridge nói. Các người đầu tiên đã rất lo ngại khi công khai đề cập khi dự án kết thúc bằng việc xin học bổng, lấy các khóa học ngôn ngữ và viết các đề xuất nghiên cứu khoa học.

“Trong số 34 nhân viên nghiên cứu làm việc với CIAP đều có bằng tốt nghiệp đại học hay bằng cử nhân, và 23 người có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ”.

Các cá nhân như ông Men Sarom, người đã làm luận án tiến sĩ tại Đại học Tây Úc ở Perth, hiện đang điều hành Viện nghiên cứu nông nghiệp Campuchia CARDI. “Kết quả thật sự đạt được là sự tự cung cấp đối với việc sản xuất lúa gạo trên hầu hết đất nước Campichia “, cuốn sách kết luận.

Vào những năm sau này, giống lúa Phka Rumduol, phát triển thông qua sự hỗ trợ của Dự án CIAP – Campuchia -IRRI-Australia (1988-2001), đã được Viện Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Campuchia chính thức phát hành vào năm 1999.

Và gạo Phka Romdoul đã trở nên nổi tiếng bởi 3 năm liền được bình chọn là gạo ngon nhất tại hội nghị gạo thế giới. ./.

Bởi Jim Pollard, một nhà báo cư trú ở Bangkok.
Tham khảo:
http://www.phnompenhpost.com/national/aussie-who-helped-cambodias-rice-resurgence

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s